عنوان خبر: متن سخنرانی آیت الله سند در حوزه علمیه جوادیه اصفهان
(شاخه: ديگر...)


علوم عقاید، اخلاق و فروع سه محور انسان ساز  مکتب اهل‌بیت

آیت الله شیخ محمد سند (دام ظله) در جمع طلاب، فضلاء و فرهیختگان حوزه علمیه جوادیه اصفهان در سخنانی به تبیین جایگاه علم عقاید در بین دروس حوزه پرداختند و اظهارداشتند: علم عقاید نخستین علمی است که پیامبر اکرم صلی الله و علیه و آله بر آن سفارش و تاکید کردند و طلاب و فضلاء حوزه‌های علمیه باید بر محورهای محکم عقاید مسلح باشند.

ایشان ادامه دادند: اگر انسان بدون در اختیار داشتن اصول محکم وارد علمی شود، آن علم موجب گمراهی وی خواهد شد، اگر درقسمتی از قرآن نیز انسان به صورت کورکورانه و احتمالی وارد شود و دنبال آن رود، طبق فرمایش خود قرآن، این کتاب آسمانی باعث گمراهی وی خواهد شد، خداوند در آیه هفتم سوره مبارکه آل عمران می فرمایند:" هُوَ الَّذِیَ أَنزَلَ عَلَیْکَ الْکِتَابَ مِنْهُ آیَاتٌ مُّحْکَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْکِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِینَ فی قُلُوبِهِمْ زَیْغٌ فَیَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِیلِهِ وَمَا یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلاَّ اللّهُ ..."، به این مفهوم که " او است که این کتاب را بر تو نازل کرد در حالیکه بخشی از آن، آیاتِ محکم‌اند که آنها اصل این کتاب‌اند و بخشی دیگر متشابه‌اند. پس کسانی که در دلهایشان انحرافی هست به منظور فتنه‌جوئی و طلب تأویل آن، آیات متشابه آن را دنبال میکنند، در حالی که تأویل آنها را جز خدا کسی نمیداند..."

معظم له با بیان اینکه خداوند در این آیه می فرمایند، نباید بدون کمک و راهنما در بخشی از آیات قرآن که متشابه اند وارد شد و ورود در این وادی موجب فتنه می شود، تاکید کردند: تاکید پیامبر اکرم صلی الله و آله و سلم بر این بوده که همواره به دنبال "آیات محکم" باشید و منظور از این آیات، علم عقاید است.

ایشان با تاکید بر اینکه بیش از 80 درصد سوالات جامعه امروز و آینده پیرامون علم عقاید است، ابراز داشتند: به این دلائل، علم عقاید نباید متروک باشد و لازم است در کنار دروس حوزه، (حتی در حد یک یا دو ساعت در روز) اصول عقاید به چندین زبان کار شود و اگر کار به این شکل شروع شود، کم‌کم با دریایی عمیق و مواج از اصول عقاید مواجه خواهیم شد.

استاد حوزه علمیه نجف اشرف با بیان اینکه حوزه علوم عقاید بسیار گسترده و عمیق است، تاکید کردند: فرد نباید انتظار داشته باشد که همه این علوم و فروعش را فراگیرد، اما با برنامه ریزی و نظم وقت می توان به آن دست یافت، جوینده یابنده است و خداوند باب توفیق را بر کسی که سعی و تلاش کند خواهد گشود.

معظم له ادامه دادند: علم دوم که پیامبر اکرم صلی الله و علیه و آله به آن تاکید کرده‌اند، علم اخلاق است‌، این علم با نفس انسان مرتبط است، قسمتی از علم اخلاق کتاب "جهاد‌النفس وسائل‌الشیعه"و"جهاد‌النفس‌بحارالانوار"می‌باشد،این علم راه‌های برخورد انسان با دیگران، خویشاوندان، دوستان، خانواده و اقشار مختلف جامعه را تشریح می‌کند و علوم مختلفی از جمله جامعه‌شناسی و خانواده‌شناسی را در خود دارد.

ایشان با تاکید براینکه آداب و اخلاق با وجود رابطه تنگاتنگ با یکدیگر، دارای وجه‌تمایز و اختلاف هستند، افزودند: طبق تعریف، اخلاق، صفتهای روحی و درونی انسان است و آداب، نمایش رفتاری این صفتها در ظاهر انسان می‌باشد، آداب، ابزاری محسوس برای نمایان کردن روحیات فرد و نشات گرفته از اخلاق انسان است.

معظم‌له با تاکید براینکه یکی از نشانه‌های عظمت دین اسلام و مکتب اهل‌بیت علیهم السلام این است که در هر باب از زندگی فردی و اجتماعی انسان، سفارشات اخلاقی و آداب مخصوص به آن را ارائه داده‌اند، خاطرنشان کردند: اسلام و مکتب‌اهل بیت‌علیهم‌السلام در ریزترین و کوچکترین رفتارهای انسان نیز دستورالعمل صادر کرده‌ و بشر را بر رعایت آن سفارش کرده‌اند و این فرمول برای تمام انسانهای روی کره زمین با هر دین و آئین و نژادی قابل استفاده و بهره‌برداری می باشد.

ایشان افزودند: پیامبراکرم صلی الله و علیه و آله و سلم سه محور عقاید، اخلاق و روان و رفتار عملی را برای بشر ترسیم کردند و این سه محور که ساختمان بنیادین انسان را بنا نهاده، از معجزات علمی ایشان است.

معظم له ادامه دادند: اخلاق نشات گرفته از عقاید و افعال عملی و رفتار، نشات گرفته از اخلاق باطنی است، یعنی سیستم اخلاقی و رفتاری انسان، نشانگر عقاید وی می‌باشد و اگر فرد رفتار و اخلاقش را کنترل نکند، عقایدش نیز به تدریج تحت تاثیر اخلاق و رفتارش در می‌آید و بسیاری از شبهات عقایدی نشات گرفته از سیستم اخلاقی ناهنجار و مبتذل است.

ایشان اظهار داشتند: به عنوان مثال، در اقتصاد اسلامی اصراف، نکوهش شده است ولی در اقتصاد سرمایه داری زیاده روی در مصرف به عنوان الگو تبدیل شده و حال مشاهده می‌کنیم که بر اثر این الگوی ناصحیح، غرب دچار چه بحران بزرگی شده است.

آیت الله سند(دام ظله) با تاکید براینکه خداوند عالم را به صورت حلقه‌های به هم پیوسته خلق کرده و پیوستگی این حلقه‌ها در نظام آفرینش باید حفظ شود، ابراز داشتند: عدم رعایت اخلاق در هر زمینه‌ای موجب از هم گسیختگی این حلقه‌ها شده و در نهایت موجب تباهی و گمراهی خواهد شد، البته اگر انسان نتواند خود را مزین به اخلاق حسنه نماید، حداقل باید آن را در سیمای ظاهری خود حفظ نماید.

ایشان در ادامه، فقه فروع را سومین علمی دانستند که پیامبر برآن سفارش و تاکید کرده‌اند و ادامه دادند: بسیاری از علمای بزرگ از فرمایشات پیامبر اکرم صلی الله و علیه و آله وسلم چنین برداشت کرده‌اند، که اگر عالمی سه باب عقاید، اخلاق و فقه فروع را حفظ نکند، دچار لغزش  می‌شود، عقاید بدون فقه فروع و فقه فروع بدون اخلاق به انحراف کشیده می‌شود و این سه سنگر با هم بافته شده و اگر یکی از این حلقه‌ها از مابقی جدا شود، خواسته یا ناخواسته انسان به گمراهی و انحراف کشیده می‌شود.

معظم له افزودند: اگر در زندگی بزرگان دین که به انحراف کشیده شدند بررسی و کنکاش شود، مشخص می‌شود که حداقل در یکی از این سه حلقه ضعف داشته‌اند، این سه باب مکمل یکدیگر بوده و باوجود هم توازن را برقرار می‌کنند.

ایشان با اشاره به اینکه دین اسلام و مکتب اهل‌بیت‌علیهم السلام در هر صحنه‌ای ایده، سیستم اخلاقی و نظم رفتاری خالصی دارد، تصریح کردند: اگر روحانیت در این سه سنگر قوی باشند، هیچ رخنه‌ای از دشمن به حومه اسلام و ایمان رخ نمی‌دهد.

معظم له ادامه دادند: همه صفتهای پلید نشات گرفته از یک شرک و کفر خفیف است و صفتهای نیک و زیبا نشات گرفته از یک توحید فطری است، بنابراین سه صفت بیان شده توسط رسول گرامی اسلام باید در فرد وجود داشته باشد و همه ما باید تلاش کنیم تا از عمر، طراوت و نیروی جوانی خود بهره برده و خویشتن را به این سه صفت مزین کنیم و اگر در زندگی برنامه‌ریزی درستی داشته و دلسوز دین، قرآن و ائمه علیهم السلام باشیم به همه جا خواهیم رسید.

ایشان در پایان خاطرنشان کردند: راه رسیدن به حق و حقیقت و کمال و سعادت باز است، ما راه را به خودمان می بندیم، باید همت کنیم و خدا نیز به ما عنایت کند تا سرباز خوبی برای اسلام و اهل بیت علیهم السلام باشیم، بزرگترین سلاح علم است و هرچه توان علمی ما بیشتر باشد، می‌توانیم در دفاع از دین، قرآن، اهلبیت علیهم السلام و عقاید اثرگذاری بیشتری داشته باشیم.

 



شبكه جهاني اطلاع رساني حضرت ولي عصر(عجل الله تعالى فرجه الشريف)
( http://imamalmahdi.com/main/far/news.php?extend.1324215522 )