HOME

بخشي از وظايف شيعيان در غيبت کبري

در بسياري از دعاها و زيارت هاي حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف وظايف و تکاليف شيعيان در زمان غيبت کبري ذکر شده است . گرچه اين وظايف ، همه تکاليف نيست ، اما بخشي از مهم ترين وظايف است . در اين فصل به چهار محور اصلي اين مسئوليت ها اشاره مي شود.

مبحث يکم . دعا براي حضرت و تعجيل در ظهور او

گفتار يکم . فرازها

1. فَفَرِّج عنّا بِحقِّهِم فَرَجاً عاجلاً قريباً کَلَمحِ البَصَرِ أو هُوَ أقرَب ؛

خدايا تو را به حق قدر و منزلت اولوالامر به ما گشايش پرشتاب و نزديک ، چون چشم به هم زدن با زودتر ، عطا بفرما.1

2. السّلامُ عَلَيکَ حين تَقُومُ ، السّلامُ عليکَ حين تَقعُد ، السّلامُ عليکَ حين تَقرَءُ و تُبَيِّنُ ، السّلام عليکَ حين تُصلّي و تَقنُتُ ، السّلام عليکَ حين ترکَعُ و تسجُدُ ، السّلام عليک حين تُهلِّلُ و تُکَبِّرُ؛

درود بر تو اي امام عصر عجل الله تعالي فرجه الشّريف آن گاه که به امر خدا بپا خيزي يا آن زمان که در پرده غيبت نشسته اي ، درود بر تو آن گاه که مي خواني و بيان حقايق مي کني ، درود بر تو آن گاه که به نماز ايستاده اي و در حال قنوتي ، درود بر تو آن گاه که در حال رکوع و سجودي و آن گاه که در حال لا اله الاّ الله و الله اکبر گفتن هستي.2

3. اللّهُمَّ انصُرهُ و انتَصِر بِهِ لِدينکَ و انصُر به أوليائکَ وأوليائَهُ و شيعَتَهُ و انصارَهُ و اجعَلنا مِنهُم ، اللُّهمَّ أعِذهُ مِن شرِّ کُلِّ باغٍ و طاغٍ و مِن شرِّ جميع خلقکَ و احفظهُ مِن بينِ يَدَيهِ و مِن خلفةٍ وعن يَمينِه و عن شِمالِهِ و احرُسهُ و امنَعهُ مِن اَن يُوصَلَ اِليهِ بسوءٍ واحفظ فيهِ رسُولَکَ و آلَ رسوُلِکَ؛

خدايا ، حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف را و دينت را به وسيله او ياري کن و دوستان تو و شيعيان و ياران و دوستان او را به وسيله او نصرت عطا فرما و ما را هم از آن دوستان و شيعيان قرار ده . پروردگارا ، تو آن بزرگوار را از شر هر ظالم و طاغي و از شر همه ي آفريدگان خود در پناهت حفظ کن ، و هم آن حضرت را از پيش رو و از پشت سر و راست و چپ و رخ دادهاي مختلف محفوظ دار و از رسيدن هر ناملايم و آسيبي او را نگه دار و در حفظ وجود او ، رسول و خاندان رسولت را حفظ فرما.3

4. اللّهم صَلِّ عليهِ و علي خُدّامِهِ و أعوانِهِ علي غَيبتِهِ و نأيه و استُرهُ ستراً عزيزاً واجعل لَه مُعقِلاً حَريزاً و اشدُد اللَّهمَّ وَ طاتَکَ علي مَعانِديِه و احرُس مَوالِيَهُ و زائريِه ؛

پروردگارا ، رحمت و درود فرست بر او و بر خاندان و يارانش در زمان غيبت و دوري آن حضرت ، و او را د پرده ي عزت مستور بدار و براي او جايگاه محفوظي مقرر گردان . خدايا ، او را بر دفع معاندانش سخت نيرومند ساز و دوستان و زائرانش را محفوظ نگهدار.4

5. اللَّهمَّ اکشِف هذهِ الغمَّةَ عن هذهِ الاُمَّةِ بِحضُورهِ و عجِّل لنا ظهُورَهُ اِنَّهُم بعيداً و نريهُ قريباً ؛

خدايا اندوه دوري آن بزرگوار را به ظهورش از دل هاي اين امت برطرف گردان و براي آرامش دل هاي ما به ظهورش تعجيل فرما که مخالفان بعيد دانند و ما ظهورش را نزديک مي دانيم .5

6. اللَّهُمَّ ادفَع عن وليّکَ و خليفتِکَ و حُجّتکَ علي خلَقَک ... وأعِذهُ مِن شرّ جميع ما خَلَقتَ و برأتَ و أنشأتَ و صوَّرتَ واحفظهُ مِن بين يَدَيهِ و مِن خَلَفِهِ و عن يمينِهِ و عن شِمالِهِ و مِن تحتِهِ بِحِفظِکَ الّذي لا يَضيعُ مِن حَفِظتَهُ بِهِ ؛

خدايا تو هر بلا را دفع کن از ولي خود و خليفه خويش ... خدايا او را از شر همه ي آفريدگان که آن ها را ايجاد فرمودي در پناه خود حفظ کن و از پيش رو و پشت سر و راست و چپ و فوق و تحت او را حفظ کن مصون از هر فساد و نابودي است.6

7. اللّهُمَّ أصلح عبدَکَ و خليفتَکَ بِما أصلحتَ بِهِ أنبياءَکَ و رُسُلَکَ و حُقَّهُ بملائِکَتِکَ و أيِّدهُ بروحِ القُدُسِ مِن عندِکَ ، واسلُکهُ مِن بينِ يَديهِ و مِن خَلفِهِ رَصَداً يَحفظُونَهُ مِن کلِّ سوءٍ ، و أبدِلهُ مِن بعدِ خوفِهِ أمناً يعبُدُکَ لا يُشرِکُ بِهِ شيئاً ، و لا تجعَل لِاَحدٍ مِن خَلقِکَ عن وليّکَ سلطاناً ، وائذَن لَهُ في جهادِ عدُوِّکَ و عدوِّهِ ، واجعَلني مِن أنصارِهِ اِنَّک علي مُحِلّ شي ءٍ قديرٌ ؛

خدايا ، ظهور و قيام پرشکوه بنده و خليفه شايسته ات را بدان وسيله که کار پيام آوران و فرستادگان گران قدرت را به سامان آوردي ، آن گونه که زيبنده است ، بسامان آر و او را با انبوه فرشتگان بي شمارت در برگير ، و به وسيله فرشته وحي از جانب خود نيرويش بخش ، و از پيش رو و پشت سرش مراقباني روان ساز ، تا او را از هر رخداد بد و ناخوشايندي محافظت کند. نگراني و هراسش را به امنيت و آرامش خاطر تبديل نما ، که او تنها تو را مي پرستد و نظير و همتايي براي تو نخواهد گرفت و به هيچ يک از پديده ها و آفريدگانت ذره اي چيرگي و اقتدار که به زيان اوست قرار مده . اجازه پيکار بر ضد دشمنانت و دشمنانش را به او عنايت فرما ، و مرا از ياران پاک باخته اش قرار ده که تو بر انجام هر کار توانايي .7

8. اللّهمَّ وصَلِّ عَلي وليّکَ المُحيي سُنَّتَکَ ، القائمِ باَمرِک ، الدّاعي اليکَ ، الدّليلِ عليکَ ، حجّتِکَ علي خلقِکَ و خَليفتِکَ في أرضِکَ و شاهِدِکَ علي عِبادِکَ. اللّهمَّ أعِز نَصرَهُ ومُدَّ في عُمرِهِ و زَيِّنِ الاَرضَ بِطُولِ بقائِهِ ، اللّهُمَّ اکفِهِ بَغيَ الحاسدينَ وأعِذهُ مِن شّر الکائدينَ وازجُر عنهُ إرادَةَ الظّالمينَ و خلِّصهُ مِن أيدي الجبّارينَ ... ؛

بار الها درود فرست بر ولي ات که احياگر سنت ، بپا خاسته به امرت ، دعوت کننده به سويت ، دلالت کننده برتو ، و حجت تو بر خلقت ، و خليفه ات در زمينت و گواه و شاهد تو بر بندگانت مي باشد . پروردگارا ، پيروزي اش را محکم ، و عمرش را طولاني نما ، و زمين را با طولاني شدن عمرش زينت بخش . خداوندا ، از تجاوز حسودان او را نگهدار و از شر نيرنگ بازان در پناه خويش مصونش دار و خواسته هاي ستمگران را از او دور فرما و او را از دست سرکشان رها ساز.8

9. اللّهُمَّ کُن لوليِّکَ الحجّة بن الحسن صَلواتُک عَليهَ و علي آبائِهِ في هذهِ السّاعَةِ و في کُلِّ السّاعة وليّاً و حافظاً و قائداً و ناصراً و دَليلاً و عَيناً حَتّي تُسکِنَهُ أرضَکَ طَوعاً و تُمَتِّعَهُ فيها طَويلا ؛

خدايا براي حجة بن الحسن که درودت بر او و بر پدران او در اين ساعت و در هر ساعت باد ، سرپرست و نگهدار و پيشوا و ياور و راهنما و ديده بان باش تا او را در زمينت با ميل و رغبت جاي دهي و او را مدت بسياري از زندگي بهره مند سازي.9

10. اللّهمَّ احفَظ أمامَ المُسلِمينَ بِحِفظِ الايمانِ ف و انصُرهُ نَصراً عزيزاً و افتَح لَهُ فتحاً يَسيراً واجعل لَهُ و لَنا مِن لَدُنکَ سُلطاناً نصيراً ؛

خدايا ، امام مسليمن را با حفظ ايمان و به برکت آن حفظ فرما ، و او را نصرت با عزت و فتح و پيروزي آسان نصيب فرما و براي او و ما از جانب خودت قدرت ياري شده اي قرار ده .10

11. اللّهمَّ ولِيَّکَ الحجَّة ، فاَحفَظهُ مِن بينِ يَدَيهِ و مِن خلفِهِ و عن يمنِهِ و عن شِمالِهِ و مِن فَوقِه و مِن تحتِهِ ، و امدُد له في عُمرِهِ ، و اجعَلهُ القائمَ بِأمرکَ المُنتصَرَ لِدينکَ ، و أرِهِ ما يُحبُّ و تقرُّ به عينُهُ في نفسِهِ و في ذُريَّتِهِ و أهلِهِ و مالِهِ و في شيعَتِهِ و في عدُوّهِ ، و أرِهِ مِنهُ ما يُحذرونَ و أرِهِ فيهم ما يُحبُّ و تقرُّ بِهِ عينُهُ و اشفِ بِهِ صُدُورنا و صدورَ قومٍ مؤمِنينَ ؛

خداوندا ، ولي ات حجة بن الحسن عليه السلام را از پيش رو و پشت سر و از راست و چپ و بالا و پايين حفظ فرما ، و در زندگي اش او را مدد فرما ، و او را قائم به فرمان خود و ياور دين خويش قرار ده و به او بنمايان آن چه دوست دارد و باعث چشم روشني او در وجودش و ذريه اش و خانواده و مال و ياران دشمنانش مي شود و به آن ها آن چه بايد از آن بر حذر باشند بنمايان ، و در آنان آن چه حضرت دوست دارد و باعث چشم روشني او مي شود بنمايان ، و به وسيله او سينه هامان و سينه هاي مؤمنين را شفا بده. 11

12. اللّهمَّ صلِّ علي محمَّدٍ و آل محمَّدٍ و عَلي مَنارِکَ في عِبادکَ الدّاعي اِليکَ بِاذنِک ، القائمِ بِأمرِکَ المُؤدّي عَن رسولِک عليه و آلهِ السّلامُ ؛

خدايا ، بر پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم و آل او و بر نور تو در بين بندگانت و دعوت کننده به سوي تو با اجازه تو ، که قيام به فرمان تو مي کند که آن امر از جانب رسول صلي الله عليه و آله و سلم تو مطرح شده ،درود فرست.12

13. اللّهمَّ صلِّ علي وليِّکَ المُنتَظَرِ أمرِکَ المُنتَظَرِ لِفرَج أوليائِکَ ، اللّهمَّ اشعَب بِهِ الصّدعَ و ارتُق بِهِ الفَتقَ وأمِت بِهِ الجورَ و أظهربِهِ العَدلَ ، و زَيّن بطُولِ بقائِهِ الارضَ و أيِّدهُ بِنصرکَ و انصُرهُ بِالرُّعب ؛

خدايا بر ولي منتظر فرمان خود و مورد انتظار فرج اوليايت درود فرست . خدايا ، به وسيله آن حضرت پراکندگي را جبران ، شکاف ها را بسته ، ستم را بي جان و عدالت را زنده کن و با طولاني شدن عمرش زمين را زينت بخش و او را به ياري خودت تأييد کن و او را با ترس کمک نما.13

14. اللّهمَّ و عجِّل فَرَجَ أوليائِکَ واردُد عليهم مظالِمَهُم و أظهِر بالحقِّ قائمَهُم و اجعلهُ لدينک مُنتَصراً و ِبأمرِک في أعدائکَ مؤتَمَراً ؛

خدايا ، در فرج اوليايت تعجيل فرما و ظلم هايي که به آن ها شده جبران نما و قائم آن ها را بر اساس حق آشکار کن ، و او را ياور دين قرار ده و فرمانده فرمان هاي خود در مورد دشمنانت ساز.14

15. اللّهمَّ فَأوزِع لوليّکَ شُکرَ ما أنعمتَ بِهِ عليهِ و أوزِعنا مثلَهُ فيه و آيةٍ من لدُنکَ سلطاناً نصيراً ، وافتح لَهُ فتحاً يَسيراً ، و اَعِنهُ بَرِکتِکَ الاَ عزِّ و اشدُد أزرَهُ ، و قوِّعَضدَهُ ، وراعِِهِ بِعينکَ ، وأحمِهِ بِحفظِکَ و انصُرهُ بملائِکَتکَ ، وامدُدهُ بِجُندِک الاَغلَبِ، و أقِم بِهِ کتابَکَ و حُدودَکَ و شرايِعَک و سُنَنَ رسولِکَ صَلواتُک اللّهمَّ عَلَيهِ و آلِهِ ؛

خدايا ، شکر آن چه به ولي خود نعمت دادي به او الهام کن و به ما در مورد آن حضرت چنين کن ، و از جانب خود به او قدرت و سلطنتِ ياري شده اي عطا فرما و براي او پيروزي آسان نصيب کن ، و حضرت را با رکن غالب خود کمک کن . قدرت او را محکم ساز و بازوهايش را قدرت بخش و در پيشگاه خود عنايت به او داشته باش و با حمايت خويش حفظش کن . با فرشتگانت ياريش فرما و با لشکريانِ پيروزت او را ياري فرما و به وسيله او کتاب و حدود و دينت و سنت رسولت را بر پاي دار که درود تو بر او و بر خاندانش باد.15

16. سلامُ اللهِ الکامِلُ التّامُّ الشّامِلُ العامُّ و صلواتُهُ الدّائمَةُ و برکاتُهُ القائمَةُ التامُّهُ علي حجّةِ اللهِ و وليِّهِ في أرضِهِ و بِلادِهِ و خليفتهِ علي خلقِهِ و عِبادِهِ ؛

درود کامل ، تمام ، شامل و فراگير و صلوات هميشگي و برکات استوار و کاملِ خدا بر حجت خدا و ولي اودر زمين و بلاد او و جانشين او بر آفريدگان و بندگانش.16

17. اللّهمَّ صلِّ عليهِ صلاةً تُظهِرُ بِها حجّتَه ، و تُوضِحُ بِها بَهجَتَهُ و تَرفعُ بِها دَرَجتَهُ و تُؤَيّدُ بها سُلطانَهُ و تُعَظِّمُ بها بُرهانَهُ و تُشرِّفُ بها مکانَهُ و تُعلي بها بُنيانَهُ و تُعزُّ بها نصرَهُ و تَرفعُ بها قَدرهُ و تُسمّي بها ذکرُهُ و تُظهِرُ بها کَلِمَتَهُ و تُکثِر بها نُصرتَهُ ، و تُعزُّ بها دَعوتَهُ و تَزيدُهُ بها اِکراماً ؛

خدايا بر ولي ات درود فرست ، صلوات و درودي که به وسيله آن حجت بودن او را ظاهر سازي و بهجت و سُرورش را آشکار کني و به وسيله آن مقامش را بالا بردي و قدرتش را تأييد کني و دليل و برهانش را بزرگ سازي و جايگاهش را شريف سازي و اساس کارش را برتري دهي و نصرتش را عزّت دهي ، قدر و مقامش را بالا بردي ، نامش و يادش را در يادها قرار دهي و به وسيله آن سخن و کلامش را آشکار سازي و ياريش را زياد کني و دعوتش را غالب سازي واکرامش را بيفزايي .17

18. وأظهر معالِمَهُ ، و ثَبّت قواعِدَهُ ، و أعِزَّ نصرَهُ و أطِل عمرَهُ ، و ابسِط جاهَهُ ، و أحيِ أمرَهُ ، و أظهِره نُورَهُ ، و قرِّب بُعدَهُ ، و أنجِز وَعدَهُ ، و أوفِ عهدَهُ ، و زيِّنِ الأرضَ بِطوُلِ بقائِهِ ، و دوامَ مُلکِهِ ، و عُلوِّ ارتقائِهِ و ارتفاعِهِ ؛

خدايا پرچم هايش را آشکار کن ، پايه هاي حکومتش را ثابت نما ، ياري اش را غالب کن ، طول عمر به او عنايت کن ، مقامش را گسترش ده ، امرش را زنده کن ، نورش را آشکار ساز ، دوري اش را نزديک کن ، به وعده اي که به او داده اي جامه عمل بپوشان ، به عهد او وفا نما ، زمين را با طولاني کردن زندگي اش زينت بخش و با دوام حکومتش و برتري رشد و عظمتش زينت ده .18

19. اللّهمَّ صلِّ علي محمّدٍ و آلِهِ ، و أنجِز لوليّکَ ما وعَدتَهُ ، اللّهمَّ اَظهِر کَلِمَتَهُ و أعل دعوَتَهُ و انصُرهُ علي عدُوِّهِ و عدوِّکَ يا ربِّ العالَمين؛

خدايا ، بر محمد و آلش درود فرست ، و آن چه را ولي ات وعده کردي پديد آور. خدايا ، کلامش را آشکار کن ، دعوتش را برتري ده و او را در برابر دشمنانش و دشمنانت ياري ده ، اي پروردگار جهانيان .19

گفتار دوم . اشاره ها

در فرازهايي که گذشت به چند چيز اشاره و تأکيد شده است :

1. دعا براي تعجيل در فرج امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشّريف و اذن قيام حضرت .

2. دعا براي سلامتي حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف در همه احوال و ساعت هاي شبانه روز .

3. دعا براي پيروزي و ياري حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف و دين او ، پيروزي يارانش و ياري او با فرشتگان .

4. دعا براي نابودي دشمنان حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف و حفظ حضرت از شر دشمنان .

5. دعا براي حفظ حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف از تمام بدي ها ، از هر سو.

6. دعا براي تبديل خوف حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف در زمان غيبت به امنيت و آسايش.

7. دعا براي اين که خدا ما را از ياران حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف قرار دهد .

8. دعا براي عزت ، طول عمر ، نيروي فراوان و آن چه باعث روشني چشم حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف در ذريه ، اهل ، مال و شيعيان مي شود .

9. دعا براي جبران شکستگي ها ، رفع اختلافات ، آشکار شدن عدالت و ياري خدا توسط حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف .

10. دعا براي زنده شدن کتاب ، حدود الهي ، فرمان هاي خدا ، انجام وعده او و دوام قدرتش.

گفتار سوم . مستندات

در امر دعا براي امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشّريف و تعجيل در فرج و ياري حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف مستندات فراوان روايي وجود دارد که از امامان عليهم السلام و پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم نقل شده است.

1.امام صادق عليه السلام فرمود : وقتي عذاب و سختي بني اسراييل طول کشيد ، چهل روز به درگاه خداوند گريه و ناله مي کردند . پس خداوند به موسي و هارون وحي فرستاد که بني اسراييل را خلاص کند و از صد و هفتاد سال صرف نظر کند . شما نيز اگر اين کار را بکنيد ، خداوند به وسيله ما در کارتان گشايش مي کند ؛ ولي اگر چنين نباشيد اين امر تا آخرين حد خواهد رسيد20

2. امام عصر عجل الله تعالي فرجه الشّريف مي فرمايد : بسيار دعا کنيد براي تعجيل فرج که آن فرج شماست .21

3. امام حسن عسکري عليه السلام به احمد بن اسحاق فرمود: خداوند تبارک و تعالي از هنگامي که آدم عليه السلام را آفريد ، زمين

را از حجت الهي بر مردم خالي نگذاشته است و تا قيام قيامت هم آن را خالي نخواهد گذاشت . به سبب او خدا بلا را از اهل زمين برطرف مي کند و باران مي بارد و برکت هاي زمين را بيرون مي آورد. امام حسن عسکري عليه السلام پس از آن که حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف را به احمد بن اسحاق نشان داد ، در ادامه فرمود : اي احمد بن اسحاق ، او در اين امت بسان خضر و ذوالقرنين است . به خدا قسم غايب مي شود غايب شدني که در آن زمان از هلاکت نجات نمي يابد مگر کسي که خداوند عزّ وجل او را بر باور به امامتش ثابت بدارد و در دعا کردن براي تعجيل فرجش توفيق دهد.22

4. امام صادق صلي الله عليه و آله و سلم مي فرمايد: وقتي آيه

(قُل لا أسئلُکُم عَلَيهِ أجراً الَّا المَوَدّةَ في القُربي )23

بر رسول خدا نازل شد ، پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم برخاست و فرمود : اي مردم خداوند تبارک و تعالي بر شما چيزي را واجب کرده است . آيا آن را ادا مي کنيد؟ پس هيچ يک از آنان جواب ندادند . چون فرداي آن روز شد برخاست و نظير آن سخن را فرمود ؛ ولي از هيچ کس جوابي برنخاست . سپس همان سخن را روز سوم فرمود و کسي پاسخ نداد . پس فرمود : اي مردم ، اين طلاو نقره و خوردني و آشاميدني نيست . گفتند : پس آن را به ما بگو . فرمود : خداي تبارک و تعالي بر من نازل کرد : بگو از شما چيزي در برابر رسالتم نمي خواهم ، مگر دوستي با خاندانم . گفتند: آري ، اين را ادا مي کنيم.24

5. امام صادق عليه السلام فرمود : رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم فرمود : خوشا به حال کسي که قائم اهل بيتم را درک نمايد در حالي که پيش از قيامش به او اقتدا کرده باشد ، دوست او را دوست بدارد و از دشمنش بيزاري جويد و ولايت امامان هدايت کننده پيش از او را پذيرفته باشد . آن ها رفيقان من و اهل دوستي و مودت من و گرامي ترين افراد متم بر من اند .25

6. امام رضا عليه السلام در تفسير آيه 30 سوره ملک

(قُل أَرَاَيتُم إِن أَصبَحَ مَاؤُکُم غَورًا فَمَن يَأتِيکُم بِمَا مَّعِينٍ ) ؛

بگو به من خبر دهيد اگر در حالي بامداد کنيد که آب ( سرزمين) شما فرو رفته باشد ، کيست که آب جاري و گوارا در اختيار شما قرار دهد؟ فرمود : چه بسيار زن و مرد مؤمني که در وقت فقدان ماءٍ معينٍ ، يعني حضرت حجت عجل الله تعالي فرجه الشّريف متأسف و حيران و محزون اند.26

مبحث دوم . آرزوي پيروزي و ياري حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف

گفتار يکم . فرازها

1. اللّهم اِنّا نَرغبُ اِليکَ في دَولةٍ کريمةٍ تُعزُّ بهَا الاِسلامَ و أهلَهُ و تُذِلُّ بها النِّفاقَ و أهلَهُ و تَجعلُنا فيها مِنَ الدُّعاةِ الي طاعَتکَ و القادَةِ اِلي سبيلکَ و تَرزُقُنا بها کِرامَةَ الدُّنيا و الآخِرةِ ؛

خدايا ما از تو اميد اشتياق داريم که آن دولت با کرامتِ امام زمان را به ظهور آوري و اسلام و اهلش را به وسيله ي آن عزت بخشي و نفاق و اهل آن را خوار گرداني و ما را در دولت حق ، اهل دعوت به طاعتت و از پيشوايان راه هدايت قرار دهي و به واسطه آن به ما کرامت دنيا و آخرت عطا فرمايي.27

2. و اجعلني اللّهمَّ مِن أنصارِهِ و أعوانِهِ و أتباعِهِ و شيعَتِهِ و أرِني في آلِ محمّدٍ عَلَيهمُ السّلامُ ما يَأمُلُون و في عَدوِّهِم ما يَحذرونَ اِلهِ الحقِّ آمين؛

پروردگارا ،مرا از ياران و ياوران و رهروان و شيعيان آن حضرت قرار ده و آن چه خاندان محمد صلي الله عليه و آله و سلم آرزومندند و آن چه درباره دشمنانت اميد دارند به چشم من همه را آشکار گردان ، اي خداي حق ، دعايم را مستجاب کن.28

3. اللّهمَّ کَما جَعلتَ قَلبي بِذِکرهِ مَعموراً فَاجعل سِلاحي بِنُصرَتِهِ مشهوراً ؛

خدايا ، چنان که قلب مرا به ياد او آباد ساختي ، سلاح مرا براي ياري آن حضرت از نيام برآور.29

4. وأعِنّا علي تأدِيَةِ حُقوقِهِ اليهِ و الاِجتهادِ في طاعَتِهِ واجتنابِ معصيتِهِ ... ؛

خدايا ؛ ما را بر اداي حقوق حضرتش و کوشش در طاعتش و دوري از عصيانش ياري فرما.30

5. اللّهم فَثَبِّتني علي دينِکَ و استَعمِلني بطاعَتِکَ و ليِّن قَلبي لوليِّ أمرِکَ و عافِني مِمّا امتَحَنتَ بِهِ خَلقکَ و ثَبِّتني علي طاعَتِه وليِّ أمرِک الّذي سَترتَهُ عَن خلقِکَ و بِأذنِکَ غابَ عَن بريَّتکَ و أمرکَ ينتظرُ و أنتَ العالِمُ غيرُ المعلِّم بالوَقتِ الّذي فيهِ صلاحُ أمرِ وليّکَ في الاذنِ لَهُ بِاظهارِ أمرِهِ و کشفِ سِترِهِ فصَبَرنا علي ذلک حتّي لا اُحبَّ تعجيلَ ما أخَّرت ولا تأخيرَ ما عجَّلتَ و لا کَشفَ ما سَتَرتَ و لا البَحثَ عَمّا کتَمتَ و لا اُنازِعُکَ في تدبيرکَ و لا أقول لِمَ و کَيفَ و ما بالُ ؛

خدايا ، مرا بر دين خودت ثابت قدم بردار و به کار اطاعتت مشغول ساز و قلبم را براي ولي امرت مطيع ساز و عافيت و حسن عاقبت در آن چه آفريدگانت را به امتحان آن آزمودي مرا به کرمت عطا فرما و به طاعت ولي امرت ثابت قدم بدار ؛ آن ولي امري که از چشم پنهان داشته اي و به اذن تو غايب از مردم گرديده و در ظهور و قيامش منتظر فرمان توست و تو اي خدا ، به ذات خود بي تعليم ، دانايي که چه هنگامي مصلحت در اذن به ظهور اوست و پرده از حال او برداشتن چه وقت صلاح عالم است . پس اي خدا ، مرا صبر و شکيبايي ده در امر عيبت آن حضرت که آن چه تو تأخيرش خواهي ، من تعجيل آن نخواهم و آن چه تو تعجيل خواهي من تأخيرش نطلبم و آن چه تو مستور مي داري کشف آن نخواهم و آن چه مرا به کتمان فرمودي بحث در آن نکنم و در تدبير امور جهان با تو نزاع نکنم و هرگز چون وچرا نکنم.31

6. واجعلنا يا ربِّ مِن أعوانِهِ و مُقَوِّيَةِ سُلطانِهِ و المُؤتمرينَ لِأمرِهِ و الرّاضينَ بِفِعلِهِ و المُسَلِّمينَ لِأحکامِهِ و مِمَّن لا حاجَةَ بِهِ إلي التّقيَّةِ مِن خلقِکَ ...؛

اي خدا ما را از ياران او و نيروي سلطنتش و فرمانبران حکمش و خشنود از کارهايش و تسليم فرمان هاي او قرار ده و از آن بندگانت که در راه حضرت به تقيه نيازمند نيستند قرار بده .32

7. اللّهمَّ اجعلني مِن انصارِهِ و الذّابّينَ عنهُ و المُمتَثِلينَ لِأوامِرهِ و نواهيهِ في أيّامِهِ و المُستشهدينَ بَينَ يَديهِ ؛

خدايا ، مرا از ياوران و مدافعان حضرت و مطيع فرمان ها و نهي هاي او در روزگارش قرار ده و مارا طالبان شهادت در محضر او قرار ده .33

8. الّهمَّ صلِّ عليهِ و علي آبائِهِ و اجعلنا مِن صحيِهِ و اُسمرتِهِ و ابعثنا في کَرَّتِهِ ، حتّي تکونَ في زمانِهِ مِن أعوانِهِ ، اللّهمَّ أدرِک بِنا قيامُهُ و أشهِدنا أيّامُهُ و صلِّ عليهِ و عليهِ السّلامُ و اردُد اِلَينا سلامَهُ و رحمَتُه اللهِ و برکاتُهُ ؛

خدايا ، بر ولي خودت و پدرانش درود فرست و ما را از ياران و نزديکان او قرار ده و ما را در زمان ظهورش برانگيزان تا در زمان او از يارانش باشيم . خدايا ، ما را شايسته درک قيامش قرار ده و ما را شاهد بر روزگارش ساز و بر او درود و سلام فرست و سلام او را به ما بازگردان ، هم چنين رحمت خدا و برکاتش را .34

گفتار دوم. اشاره ها

1. آرزوي حضور در دولت کريمه ي امام مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف و درک ايام قيام او .

2. دعا براي يافتن افتخار دعوت به سوي اطاعت خدا و هدايت مردم به راه او در محضر امام عصر عجل الله تعالي فرجه الشّريف .

3. دعا براي توفيق نصرت و ياري حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف و قيام در حضور او با آمادگي کامل و شهادت در راه او .

4. دعا براي اداي حقوق امام زمان عليه السلام و کوشش در راه اطاعت او .

5. دعا براي صبر در راه خدا در ظهور ، فرج و غيبت.

6. دعا براي تسليم فرمان امام مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف بودن و در راه تبليغ نام او تقيّه کردن .

7. دعا براي حسن عاقبت و عافيت در امتحان هاي سخت دوران غيبت

گفتار سوم . مستندات

آرزوي نصرت و ياري حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف و آماده بودن براي فداکاري در راه او در زمان غيبت کبري ، يکي از تکاليف شيعه مي باشد که در پاره اي از روايت ها ذکر شده است.

1. امام صادق عليه السلام فرمود :

لَيعِدّنَّ اَحَدُکم لخروجِ القائم عليه السلام و لَو سَهماً فاِنَّ اللهَ تعالي اِذا عَلِمَ ذلکَ مِن نيّتِهِ رَجوتُ لِأن نُنسِيَّ في عُمرهِ ؛

هر يک از شما براي خروج قائم عليه السلام سلاحي مهيا کند ، گر چه يک تير باشد که خداي تعالي هرگاه بداند که کسي چنين نيتي دارد اميدوارم عمرش را طولاني کند.35

2. امام هادي عليه السلام مي فرمايد: اگر نبودند کساني از عالمان که پس از غيبت قائم شما عجل الله تعالي فرجه الشّريف به او دعوت کنند ، بر او دلالت نمايند ، از دين او با نشانه هاي خدا دفاع کنند ، و بندگان ضعيف خدا را از دام هاي ابليس و سرکشان او رها سازند و از شبکه هاي ناصبيان خلاص نمايند ، هيچ کس نمي ماند مگر اين که از دين خدا بر مي گشت ؛ ولي اينان هستند که زمام دل هاي شيعيان ضعيف را به دست مي گيرند ، هم چنان که ناخدايِ کشتي ، سکانِ آن را در دست دارد . آنان برترين کسان نزد خداي عزو جل اند.36

3. رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم فرمود : خداي عزّ و جل به هيچ دوست خود که جانش را به اطاعت و خيرخواهي امامش به زحمت انداخته نظر نيفکند ، مگر اين که او در رفيق اعلي با ما باشد.37

4. امام صادق عليه السلام فرمود : اگر دوران زندگي حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف را دريابم ، در تمام مدت زندگاني ام او را خدمت خواهم کرد.38

5. رسول اکرم صلي الله عليه و آله و سلم فرمودند : خوشا به حال کسي که قائم اهل بيت مرا درک نمايد در حالي که در زمان غيبت ، پيش از قيامش ، به امامت او معتقد باشد و با دوستانش دوستي کند و دشمنانش را دشمن بدارد . چنين کسي است از رفيقان من و مورد دوستي من و گرامي ترين امت نزد من در روز قيامت خواهد بود .39

6. شخصي به نام مهزم اسدي به امام صادق عليه السلام عرض مي کند : خداوند ، مرا فداي تو سازد . اين امر کي خواهد شد که بر ما طولاني گشت ؟ فرمود : آرزومندان به آرزوي شان نرسيدند و شتابزدگان هلاک گشتند و تسليم شدگان نجات يافتند و به سوي ما باز خواهيد گشت .40

7. امام صادق عليه السلام مي فرمود : مباد تغيير يابيد . همانا به خدا سوگند ، مدتي از روزگارتان غايب خواهد گشت و يادش خاموش خواهد ماند ، تا اين که گفته مي شود : مرده ، هلاک شده ، به کدام وادي رفته ؟ و البته ديدگان مؤمنين بر او گريان خواهد شد .41

8. امام صادق عليه السلام مي فرمايد: خداوند رحمت کند بنده اي که ما را نزد مردم محبوب نمايد و ما را در معرض دشمني و کينه توزي آنان قرار ندهد . همانا به خدا سوگند ، اگر سخنان زيباي ما را براي مردم روايت مي کردند به سبب آن عزيزتر مي شدند و هيچ کس نمي توانست بر آنان وصله اي بچسباند ، ولي يکي از آنان کلمه اي را مي شنود ، پس ده تا از پيش خود بر آن مي افزايد.42

مبحث سوم. شِکوه از درون غيبت

در بخشي از دعاها و زيارت هاي خاص حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف ، راز و نيازهايي در شکايت از دوران سخت غيبت مطرح شده که به نوعي آمادگي براي حضور و ظهور و قيام حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف است .

گفتار يکم . فرازها

1. الهي عَظُمَ البَلاءُ و بَرِحَ الخِفاءُ و انکشَفَ الغِطاءُ و انقطَعَ الرَّجاءُ و ضاقَتِ الارضُ و مُنِعتِ السّماءُ و أنتَ المُستعانُ و اِلَيکَ المشتکي و عَليکَ المُعوَّلُ في الشِّدَّةِ و الرَّخاءُ ؛

خدايا ، بلا و مصايب ما بزرگ شد و بيچارگي ما بسي روشن و پرده از روي کار برداشته شد و اميد ما نااميد شد و زمين با همه پهناوري بر ما تنگ آمد و آسمان رحمتش را از ما منع کرد و تنها تويي ياور و معين ما و مرجع شکايت ها و يگانه اعتماد ما در هر سختي و آساني .43

2. اللّهمّش اِنّا نَشکو اِليکَ فَقدَ نبيّنا صلواتُکَ عليهِ و آلِهِ و غَيبَةَ وَليّنا و کَثرَةَ عَدوِّنا و قلَّةَ عَدَدِنا و شدَّدَةَ الفِتَنِ بناو تظاهُرَ الزّمانِ علينا ؛

خدايا، به درگاه تو شکايت مي کنيم از فقدان پيامبرت که دورد تو بر او و آلش باد و از غيبت امام ما و بسياري دشمن ما و کمي عدد ما و فتنه هاي سخت بر ما و غلبه محيط روزگار بر ما.44

3. اللّهمَّ طالَ الانتِظارُ و شَمِتَ مِنّا الفُجّارُ و صَعُبَ عَلَينا الاِنتصارُ ؛

پروردگارا ، انتظار ما طولاني شد و مردم فاسق فاجر بر ما شماتت کردند و بر ما ياري کردن يکديگر مشکل شد.45

4. عزيزٌ عليَّ اَن آَرَي الخَلقَ و لاتُري و لا أسمَعَ لَکَ حسيساً و لا نَجوي عزيزٌ عليَّ اَن تُحيطَ بِکَ دونيِ البَلوي و لا يَنالُکَ مِنّي ضجيجٌ و لاشَکوي ... عزيزٌ عليَّ اَن اُجابَ دونَکَ و اُناغي ، عزيزٌ عليَّ اَن أبکيکَ و يخذُ لکَ الوَري ، عزيزٌ عليَّ اَن يَجريَ عَلَيکَ دونَهم ماجَري ؛

بر من سخت است که مردم را ببينم و تو را نبينم و هيچ از تو صدايي حتي آهسته هم به گوش من نرسد . بسيار سخت است بر من به واسطه ي فراق تو نزديک بودن رنج و نرسيدن ناله زار من به حضرتت ... سخت است بر من که پاسخ از غير تو يابم و سخت است بر من که بگريم از هجران تو و خلق تو را واگذارند و به ياد تو نباشند. سخت است بر من که بر تو جرياني غير از جريان ديگران پيش آيد.46

5. اللّهمَّ أنتَ کاشِفُ الکَربِ و البلوي ، و اِليکَ نشکُو فقدَ نبيّنا ، و غَيبَةَ امامِنا و ابنِ بِنتَ نبيّنا ؛

خدايا ، تو از بين برنده گرفتاري ها و بلاها هستي ، و به سوي تو شکايت مي کنيم از نبودن پيامبران و غيبت امام ماو فرزند دختر پيامبرمان.47

6. اللّهمَّ اِنّا نشکو فَقد نبيّنا و غَيبَةً وليّنا و شِدَّةَ الزَّمانِ عَلينا و وُقُوعَ الفِتَن و تَظاهُرَ الأعداءِ ، و کثرةَ عدُوِّنا و قِلَّةَ عَدَدِنا ؛

خدايا ، ما به تو شکايت مي آوريم از نبودن پيامبرمان و غيبت وليمان و سختي دوران ووقوع فتنه ها و غلبه دشمنان و زيادي دشمنانمان و کمي تعداد ما.48

گفتار دوم . اشاره ها

عبارات ذکر شده شکايت شيعه است از دردهاي دوران فراق و غيبت که در آن ها از حساس ترين رنج ها سخن به ميان آمده است :

1. محروميت شيعه از حضور در محضر پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم و امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشّريف در اين دوران .

2. شکايت از زياديِ دشمنان و کميِ ياران و هجوم فتنه ها بر شيعه .

3. طولاني شدن دوران انتظار و شماتت دشمن از محروميت شيعه .

4. سختي دوري از حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف ديدن ديگران و محروم بودن از ديدار حضرت .

5. احساس تنهايي و غربت در گريه براي فراق و اين که مردم حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف را رها کرده اند .

6. احساس تنگي زمين و منع رحمت الهي و بزرگي بلاها و مصيبت ها و نااميدي شيعه.

گفتار سوم. مستندات

1. امام باقر عليه السلام مي فرمايد:

لا يُظهَرُ المهدي اِلّا علي خَوفٍ شديدٍ ... و اختلافٍ شديدٍ بَينَ النّاس ِو تَشتّتٍ في دينهِم ، و تَغيُّرٍ في حالِهِم حتّي يَتمنّي المُتَمَنّيِ المَوتَ صباحاً و مساءً مِن عِظَمِ ما يَري مِن کَلبِ النّاس واکلِ بعضِهِم بعضاً فَخُرُوجه عَمّ اِذا خَرَج يکونُ عِند اليأس و القُنُوطِ مِن أن يُري فَرَجاً فيا طُوبي لِمن أدرکَهُ و کانَ مِن أنصارِهِ ، و الويلُ کلُّ الويلُ لِمَن خالَفَهُ و خالَفَ أمرَهُ ... ؛

مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف آشکار نمي شود مگر پس از ترس شديد ... و اختلاف شديد بين مردم و اختلاف در دين شان ، و دگرگوني در احوال شان تا جايي که آرزوي مرگ مي کند صبح و شام از بزرگي آن چه از هاري مردم و خوردن شان يکديگر را مي بيينند . قيام او زماني است که مردم نااميد و مأيوس از ديدن فرج باشند . پس خوشا به حال کسي که او را درک کند و از يارانش باشد و واي بر کسي که مخالف او و فرمان او باشد.49

2. امام حسين عليه السلام مي فرمايد:

لا يکوُنُ الاَمرُ الّذي تنتظِروُنَ حتّي يَبرأَ بعضُکُم مِن بعضٍ ، و يتفلُ بَعضُکُم في وُجُوهٍ ، فَيَشهَدُ بعضُکُم علي بعضٍ بالکفرِ و يَلعَنُ بعضُکُم بَعضاً ، ( فَقُلتُ لَهُ مافي ذلکَ الزّمانُ مِن خَيرٍ ؟ فقَالَ الحُسَينُ عليه السلام: ) اَلخيرُ کلُّهُ في ذلکَ الزَّمانُ يقُومُ قائمُنا و يَدفَعُ ذلک کلُّهُ؛

آن چيزي که شما منتظر آن هستيد به انجام نخواهد رسيد تا جايي که بعضي از شما از بعضي دوري جويند و بعضي از شما به صورت ديگران آب دهان بيندازند ، بعضي از شما عليه بعضي شهادت کفر بدهند و عده اي ، ديگران را لعنت کنند. ( راوي پرسيد: آيا در آن زمان خيري وجود دارد ؟ امام فرمود: ) تمام خير در آن زمان است ؛ زيرا قائم ما بپا مي خيزد و همه اين گرفتاري ها را از بين مي برد.50

3. امام موسي کاظم عليه السلام مي فرمايد:

اِذا فُقِدَ الخامِسُ مِن وُلدِ السّابِعِ مِن الأَئِمَّةِ فَالله اللهُ في أديانِکم فَاِنَّهُ لابُدَّ لِصاحِبِ هذا الاَمرِ مِن غَيبةٍ يَغيبُها حتّي يَرجعَ عَن هذا الاَمرِ مَن کانَ يَقُولُ بِهِ : يا بُنَيَّ اِنّما هِيَ مِحنَةٌ مِنَ اللهِ اِمتَحَن بِها خَلقَهُ ؛

آن گاه که پنجمين نفر از فرزندِ هفتمين امام پنهان شود ، براي خدا مواظب دينتان باشيد ؛ زيرا به ناچار صاحب اين امر دوران غيبت طولاني دارد و حتي کسي معتقد که معتقد به اوست بر مي گردد. اي فرزندم ، اين آزمايشي از جانب خداست که مردم را به وسيله آن امتحان مي کند.51

4. امام صادق عليه السلام مي فرمايد :

اَما وَاللهِ لَيَغيبَنَّ اِمامُکُم سنيناً مِن دَهرِکُم ... وَ لَأدمَعَنَّ عَلَيهِ عُيُنُ المؤمِنينَ ؛

آگاه باشيد به خدا قسم امام شما سال هاي طولاني از روزگارتان غايب خواهد شد ... و بر او چشم هاي مؤمنان اشک خواهند ريخت.52

5. امام رضا عليه السلام در بخشي از يک روايت مي فرمايد:

يَحزُنُ لِفَقدِهِ أهلُ الارضِ و السَّماء. کَم مِن مؤمنٍ و مؤمِنَةٍ مُتأسِّفٍ مُتَلَهِّفٍ حيرانٍ حَزينٍ لِفَقدِهِ ؛

در پنهاني او اهل زمين و آسمان محزون اند . چه بسيار مردان و زنان مؤمني که متأسف ، غم ناک و حيران و محزون از فقدان اويند.53

مبحث چهارم . انتظار

يکي از تکاليف اساسي و مهم دوران غيبت ، انتظار فرج و قيام و حکومت جهاني حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف است که به عناوين مختلف در دعاها و زيارت هاي مربوط به حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف مطرح شده است :

گفتار يکم . فرازها

1. وأنَتَظِرُ ظُهُورَکَ و ظُهورَ الحَقِّ علي يَديکَ ؛

و من منتظر ظهور تو و ظهور حق به دست تو هستم .54

2. اللّهمَّ طالَ الانتِظارُ و شَمِتَ مِنّا الفُجّارُ و صَعبَ عَلَينا الاِنتصارُ ؛

پروردگارا ، انتظار ما طولاني شد و مردم فاجر بر ما شماتت کردند و بر ما ياري کردن يکديگر مشکل شد .55

3. أينَ المُنتظِرُ لِاِقامةِ الأمتِ و العِوَجِ ، أينَ المُرتَجي لِاِزالةِ الجَورِ و العُدوانِ ؛

کجاست آن مصلحي که براي راست نمودن اختلافات و کج روي ها مورد انتظار ماست ؟ کجاست آن امامي که براي نابودي ظلم و تجاوز مورد اميد ماست؟56

4. اللّهمَّ و لا تَسلُبَنا اليَقينَ لِطُولِ الاَمَدِ في غَيبَتِهِ و انقِطاعِ خَبَرِهِ عَنّا و لا تُنسِنا ذِکرَهُ و انتِظارَهُ و الايمانَ بِهِ و قُوّةَ اليقينِ في ظُهُورِهِ و الدُّعاءَ لَهُ و الصّلوةَ عَلَيهِ ؛

پروردگارا ، يقين ما را به سبب طولاني شدن غيبتش و قطع شدن خبر او از ما سلب نکن و ياد او و انتظار ظهور او وايمان به او و قدرت يقين بر ظهورش و دعا براي او و صلوات بر حضرت را از ياد ما مبر.57

5. فَلَو تَطاوَلَت الدُّهُورُ و تَمادَت الأعمارُ ، لَم أزدَر فيکَ اِلّا يقيناً و لَکَ اِلّا و عَلَيکَ الّا مُتِّکِلاً و مُعتمداً و لِظُهُورِکَ اِلّا مُتَوقِّعاً و مُنتظراً ؛

اگر روزگاران طولاني شد و گردن ها به انتظار دراز ماند ، در تو جز يقين اضافه نمي شود و جز محبت به تو و توکل و اعتماد به تو چيزي نصيب ما نمي شود و جز توقع و انتظار ظهور تو اضافه نخواهد شد .58

گفتار دوم. اشاره ها

1. توجه به تکليف بزرگ انتظار و دعا براي ادامه اين افتخار و تکليف.

2. طول زمان ما را از اين انتظار و افتخار دور نمي کند.

3. انتظار مصلح عجل الله تعالي فرجه الشّريف انتظار ظهور حق و انتظار حاکميت و تحقق عدالت واقعي و همه ارزش هاي الهي است.

گفتار سوم. مستندات

1.قرآن مجيد ، سوره سجده ، آيه هاي 28 تا 30 مي فرمايد:

( و يَقولُونَ مَتي هذا الفَتحُ اِن کُنتُم صادقينَ. قُل يَومَ الفَتح لا يَنفَعُ الّذينَ کَفروُا ايمانُهُم و لا هُم يُنظرونَ. فَاَعرِض عَنهم و انتَظِر اِنَّهم مُنتَظِرونَ )؛

مي گويند : اگر راست مي گوييد . اين فتح و پيروزي کي خواهد آمد بگو : روز پيروزي ، ايمان نفعي براي کافران نخواهد داشت ، و آن ها مهلت داده نمي شوند . پس از آن ها روي برگردان و منتظر باش که آن ها هم منتظرند .

در تفسير اين آيه ، امام صادق عليه السلام فرمود : روز پيروزي روزي است که دنيا به روي حضرت قائم عجل الله تعالي فرجه الشّريف گشوده مي شود . کسي که پيش از آن هنگام مؤمن نبوده است و بعد از اين فتح يقين کند ، ايمانش نفعي به حالش نخواهد داشت ؛ ولي هر که پيش از آن ايمان داشته و منتظر ظهورش بوده است ، ايمانش برايش سودمند خواهد بود . خدا مقام و شأنش را نزد امام قائم عليه السلام بزرگ خواهد ساخت و روز رستاخيز بهشتش را برايش زينت خواهد کرد و آتشش را از وي دور خواهد فرمود . اين است پاداش دوستان و اهل ولايت اميرالمؤمنين و ذريه طاهرين آن حضرت .59

2. رسول اکرم صلي الله عليه و آله و سلم مي فرمايد:

اَفضَلُ أعمالِ اُمّتي اِنتِظارُ الفَرَج مِنَ اللهَ عَزَّ و جلَّ ؛

برترين رفتار امت من انتظار فرج خاندان محمد صلي الله عليه و آله و سلم از خداي بزرگوار است.60

3. از امام صادق عليه السلام نقل شده که فرمود : مَن ماتَ مِنکُم و هُوَ مَنتَظِرٌ لِهذا الامرِ کَمَن هُوَ مَعَ القائِم في فُسطاطِهِ ... لا ، بَل کَمَن قارَعَ مَعَهُ بِسَيفِهِ ... ؛ کسي که بميرد در حالي که منتظر ظهور امام زمان عليه السلام باشد ، مانند کسي است که با امام قائم و در خيمه او باشد ... بلکه مانند کسي است که به همراه امام با شمشير بجنگد.61

4. اميرالمؤمنين عليه السلام مي فرمايد:

اِنتَظِروُا الفَرَجَ و لا تَيأسُوا مِن رَوحِ اللهِ ، فَاِنَّ احَبَّ الاَعمالِ اِلَي اللهِ عزَّ و جَلَّ اِنتظارُ الفَرَجِ مادامَ عَلَيهِ العَبدُ المؤمِنَ ؛

منتظر فرج باشيد و از رحمت خدا مأيوس نباشيد زيرا محبوب ترين اعمال نزد خداوند بزرگ انتظار فرج است ، تا آن گاه که بنده مؤمن در انتظار است.62

5. امام صادق عليه السلام مي فرمايد:

مَن سَرَّهُ اَن يکونَ مِن أصحابِ القائم فَليَنتظِر وليَعمَل بِالوَرَع و مَحاسِنِ الاخلاقِ و هو مُنتَظرٌ ، فاِن ماتَ و قامَ القائمُ بَعدَهُ کانَ لَهُ مِنَ الاجرِ مثلَ اَجرِ مَن اَدرَکَهُ ، فَجِدُّوا و انتَظِروا هَنيئاً لَکُم ايَّتُها العُصابَةُ المَرحومَةُ ؛

کسي که دوست دارد از اصحاب قائم باشد بايد منتظر باشد و به تقوي و خوش اخلاقي عمل کند در حالي که منتظر است . اگر بميرد و امام زمان عليه السلام پس از او قيام کند ، اجر او مانند پاداش کسي است که امام را حضوري درک کرده باشد . پس کوشش کنيد و منتظر باشيد . اين انتظار بر شما گوارا باد اي گروه به هم پيوسته و مورد رحمت خدا.63

6. امام صادق عليه السلام فرمود :

فَتَوقَّعُوا الفَرَجَ صَباحاً ومَساءً ؛

صبح و شام منتظر فرج امام زمان عليه السلام باشيد.64

7. امام سجاد عليه السلام به ابو خالد کابلي مي فرمايد :

اِنَّ أهلَ زمانَ غيبَتِهِ ، القائلينَ بامامَتِهِ و المُنتَظِرينَ لِظُهورهِ أفضَلُ مِن اهلِ کلِّ زمانٍ ، لِأنَّ اللهَ تبارکَ و تعالي أعطاهُم مِنَ العُقوُلِ و الاِفهامِ ما صارَت بِهِ الغَيبَةُ عندَهم بِمَنزلَةِ المُشاهَدَةِ و جَعَلَهُم في ذلکَ الزَّمانِ بِمَنزلَةِ المُجاهدينَ بينَ يَدَي رسولِ اللهِ بالسَّيفِ اولئِکَ المُخلَصوُنَ حقّاً و شيعَتُنا صِدقاً و الدُّعاةُ إلي دينَ اللهَ عزَّ و جَلَّ سِرّاً و جَهراً ؛

به درستي که اهل زمان غيبت امام زمان عليه السلام که قايل به امامت آن حضرت و منتظر ظهور او هستند از اهل هر زماني بالاترند ؛ زيرا خدا عقل و فهمي را به آن ها عطا فرموده که غيبت نزد آن ها مانند حضور است ، و خدا آن ها را در آن زمان به مانند مجاهدين با شمشير در حضور پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم قرار داده است . آن ها مخلصين حقيقي و شيعيان صادق ما و دعوت کنندگان به دين خدا در پنهان و آشکارند.65

مفهوم انتظار

انتظار يعني اين که انسان پيوسته چشم به راه روزي باشد که هدف نهايي خدا برآورده شود و انسان ها از زندگي عادلانه کامل ، تحت رهبري و زعامت امام معصوم حضرت حجة بن الحسن العسکري عجل الله تعالي فرجه الشّريف برخوردار شوند . انتظار دوران آماده باش کامل ، تحت فرماندهي امامي که بنا بر مصالحي در دوران غيبت به سر مي برده است . انتظار ، نه در تاريکي نشستن ، بلکه آماده سازي براي صبح روشن است .

امام خميني رحمه الله در تببين مفهوم انتظار چنين فرمود : از غيبت صغري تاکنون که هزار و چند سال مي گذرد و ممکن است صدها هزار سال ديگر بگذرد ومصلحت اقتضا نکند که حضرت تشريف بياورد ، در طول اين مدت مديد احکام اسلام بايد زمين بماند و اجرا نشود؟ ... اعتقاد به چنين مطالبي يا اظهار آن ها بدتر از اعتقاد و اظهار منسوخ شدن اسلام است.66

ويژگي هاي منتظر

انسان منتظر سه ويژگي مهم دارد:

الف. باور: انسان منتظر ايمان دارد که هدف خدا اصلاح بشر و اجراي عدالت جهاني است . او ايمان به رهبري حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف در قيام موعود و در دوران حکومت واحد جهاني دارد.

ب. آمادگي دروني : انسان منتظر استعداد و آمادگي براي پيدايش عدالت دارد و خود را آماده هر نوع فداکاري و ايثار و دعوت در راه آن مي کند . او ، آمادگي کامل براي شروع قيام و فرمان ولي زمان و تحقق عدالت دارد.

ج. رفتار: انسان منتظر انساني است که همه گاه و همه جا پاي بندي خويش را به احکام الهي به اثبات مي رساند و هرگز از فرمان هاي خداو امام زمانش سرپيچي نمي کند.67

نتيجه

1. کسي که در انتظار مصلح عجل الله تعالي فرجه الشّريف است ، سعي مي کند در دوران آماده باش کامل ، خود و جامعه و جهان را شايسته درک حضور امام کند و محيط خويش را آماده ظهور نمايد. چه اين که گفته اند : منتظران مصلح عجل الله تعالي فرجه الشّريف خود بايد صالح باشند. اين امر تحقق پيدا نخواهد کرد در سايه تلاش هاي بي وقفه و سخت و مبارزه طولاني با فساد و تباهي .

2. برخي باوري نادرست از انتظار دارند و فکر مي کنند انتظار يعني سستي ، تنبلي و کار را به دوش امام مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف سپردن و عدم مبارزه يا هر گونه فساد و تباهي . در حالي که در سراسر روايات مربوط به انتظار ، به آمادگي ، سازندگي ، تقوي ، مبارزه با باطل ، شناخت واقعي و متخلق به اخلاق امام شدن دعوت شده است.

3. اميد به آينده روشن با عنايت به رهبري انساني معصوم ، آينده اي که بدون دروغ و فريب عدالت واقعي را نويد مي دهد ، آينده اي که تمام زواياي ديني و دنيوي آن مشخص و روشن است ، آينده اي نوراني ، با صفا و به دور از هر ظلم و ستم و بي عدالتي ، ثمره باور به انتظار است.

4. اين نوع بينش زيبا و حماسي به انتظار باعث شده است که شيعه در طول تاريخ با هر نوع حکومت ضد اسلامي و ضد علوي سر ناسازگاري داشته باشد ؛ زيراآن چه در بينش شيعه و نقش جهاني امام مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف ، به معنيِ اعتراض به هر حکومت ضد اين آرمان مي باشد .

5. انتظار ظهور مهدي عجل الله تعالي فرجه الشّريف ، انتظار تحقق وعده ها و آرمان هاي پيامبران و اوليا در طول تاريخ و آرماني حقيقي و محکم و استوار در برابر وعده هاي پوچ و تبليغات بي اساس طرف داران تک قطبي شدن جهان به رهبري استکبار جهاني است ؛ چون مبناي اين آرزو ، اراده الهي ، رهبريِ معصوم ، آمادگي جهاني بر ضد هر چه ستم و تباهي و بازگرداندن انسان به هويت انساني و الهي خويش است.

پي نوشت ها :

1- قمي، [شيخ ] عباس ( گردآوري )، مفاتيح الجنان ، زيارت آل ياسين ،ص864.
2- همان ، زيارت آل ياسين ، ص864.
3- همان ، دعا پس از زيارت آل ياسين ، ص866.
4- همان ، زيارت سرداب مقدس ، ص872.
5- همان ، دعاي عهد ، ص892.
6- همان ، اعمال روز جمعه ، ص892.
7- المجلسي ، [ العلامة] محمد باقر ، بحارالانوار ، ج89 ، ص251.
8- قيومي ، اصفهاني ، جواد ( گردآوري ) ، صحيفة المهدي ، دعاي امام عصر در درود بر پيامبر و خاندانش ، ص32.
9- قمي ، [ شيخ ] عباس ( گردآوري ) ، مفاتيح الجنان ، اعمال شب 23 ماه رمضان ، ص417.
10- الطالعي ، عبدالحسين ، ربيع الانام في ادعية خير الانام ، دعاي هر صبح و شام از امام صادق ، ص77.
11- همان ، دعاي بعد از هر نماز واجب ، ص120.
12- همان ، دعاي بعد از نماز جعفر طيار ، ص186.
13- همان ، دعاي زمان خارج شدن براي نماز عيد فطر ، ص229.
14- همان ، دعاي روز بسيت و پنجم ذي قعده ( دحو الارض) ، ص240.
15- همان ، از دعاهاي روز عرفه ، ص243.
16- همان ، دعاي سلام الله الکامل ، ص269.
17- همان ، زيارت اول سرداب مقدس ، ص365.
18- همان ، ص370.
19- همان ، زيارت دوم سرداب مقدس ، ص376.
20- موسوي اصفهاني ، محمد تقي ، مکيال المکارم في فوائد الدعاء للقائم ، ج1 ، ص347.
21- همان ، ص348.
22- الصدوق ، [ الشيخ] محمد بن بابويه القمي ، کمال الدين و تمام النعمة في اثبات الغيبة و کشف الحيرة ، ج2 ، ص384.
23- سوره ي شوري ، آيه ي 23 : بگو من هيچ پاداشي بر رسالتم درخواست نمي کنم جز دوست داشتنِ نزديکانم ( اهل بيتم ).
24- موسوي اصفهاني ، محمد تقي ، مکيال المکارم في فوائد الدعاء للقائم ، ج1 ، ص421.
25- المجلسي ، [ العلامة ] محمد باقر ، بحار الانوار ، ج52 ، ص129.
26- الطبرسي النوري ، [ ميرزا] حسن ، نجم الثاقب ، ص579.
27- قمي ، [ شيخ ] عباس (گردآوري ) ، مفاتيح الجنان ، دعاي افتتاح ، ص327.
28- همان ، دعا بعد از زيارت آل ياسين ، ص867.
29- همان ، زيارت سرداب مقدس ، ص872.
30- همان ، دعاي ندبه ، ص888.
31- همان ، دعا در غيبت امام زمان عليه السلام ، ص969.
32- الطالعي ، عبدالحسين ، ربيع الانام في ادعية خير الانام ، دعاي تجديد بيعت صاحب الزمان بعد از هر نماز ، ص122.
33- همان ، دعا در غيبت امام زمان عليه السلام ، ص121.
34- همان ، دعاي روز 25 ذي حجه ( دحوالارض ) ، ص240.
35- النعماني ، محمد بن ابراهيم ، الغيبة ، ص173.
36- موسوي اصفهاني ، محمد تقي ، مکيال المکارم في فوائد الدعاء للقائم ، ج2 ، ص394.
37- الکليني ، [ ثقة الاسلام ] محمد بن يعقوب ( ابوجعفر) ، اصول کافي ، ج2 .
38- موسوي اصفهاني ، محمد تقي ، مکيال المکارم في فوائد الدعاء للقائم ، ج2 ، ص309.
39- الصدوق ، [ الشيخ ] محمد بن علي بن بابويه القمي ، کمال الدين و تمام النعمة في اثبات الغيبة و کشف الحيرة ، ص286.
40- موسوي اصفهاني ، محمد تقي ، مکيال المکارم في فوائد الدعاء للقائم ، ج2 ، ص274.
41- النعماني ، محمد بن ابراهيم الغيبة ، ص77.
42- موسوي اصفهاني ، محمد تقي ، مکيال المکارم في فوائد الدعاء للقائم، ج2 ، ص205.
43- قمي ، [ شيخ ] عباس ( گردآوري ) ، مفاتيح الجنان ، دعاي فرج حضرت ، ص221.
44- همان ، دعاي افتتاح ، ص327.
45- همان ، زيارت سرداب مقدس ، ص872.
46- همان ، دعاي ندبه ، ص885.
47- الطالعي ، عبدالحسين ، ربيع الانام في ادعية خير الانام ، زيارت اول سرداب مقدس ، ص369.
48- همان ،دعاي امام باقر عليه السلام در قنوت ، ص91.
49- صافي گلپايگاني ، [ آيت الله ] لطف الله ، منتخب الاثر في الامام الثاني عشر، ص434.
50- همان ، ص426.
51- الطوسي ، [ الشيخ ] ابي جعفر محمد بن الحسن ، الغيبة ، ص337.
52- الصدوق ، [ الشيخ ] محمد بن علي بن بابويه القمي ، کمال الدين و تمام النعمة في اثبات الغيبة و کشف الحيرة ، باب 33.
53- النعماني ، محمد بن ابراهيم ، الغيبة ، ص180.
54- قمي ،[ شيخ ] عباس (گردآوري) ، مفاتيح الجنان ، زيارت امام زمان عليه السلام در روز جمعه ، ص121.
55- همان ، زيارت سرداب مقدس ، ص872.
56- همان ، دعاي ندبه ، ص883.
57- همان ، دعا در غيبت امام زمان عليه السلام ، ص970.
58- الطالعي ، عبدالحسين ، ربيع الانام في ادعية خير الانام ، ص375.
59- بحراني ، سيد هاشم ، سيماي حضرت مهدي در قرآن ، ص307.
60- الصدوق ، [ الشيخ] محمد بن علي بن بابويه القمي ، کمال الدين و تمام النعمة في اثبات الغيبة و کشف الحيرة ، ص644.
61- النعماني ، محمد بن ابراهيم ، الغيبة ، ص200.
62- جمعي از نويسندگان ، خصال ياوران مهدي ، ص616.
63- النعماني ، محمد بن ابراهيم ، الغيبة ، ص200.
64- الصدوق ، [ الشيخ ] محمد بن علي بن بابويه القمي ، کمال الدين و تمام النعمة في اثبات الغيبة و کشف الحيرة ، ص646.
65- همان ، ص320.
66- سيد روح الله ، امام خميني ، ولايت فقيه ، ص30 و 31.
67- برگرفته از : تاريخ غيبت کبري ، صدر ، [ آيت الله ] سيد محمد.
کتاب جلوه محبوب ، اسماعيل